Wspomnienie Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, obchodzone 21 listopada, nie pochodzi bezpośrednio z Ewangelii, lecz z bardzo wczesnej tradycji chrześcijańskiej. Według niej Maryja jako kilkuletnia dziewczynka została oddana przez swoich rodziców – św. Annę i św. Joachima – do Świątyni Jerozolimskiej, gdzie wychowywano dziewczęta przeznaczone do służby Bogu.
Choć wydarzenie to nie ma charakteru historycznego, jego duchowe znaczenie jest głębokie. Maryja przedstawiana jest jako Ta, która od samego dzieciństwa należy do Boga i z miłością przyjmuje Jego wolę. Kościół widzi w tym zapowiedź Jej przyszłego „fiat” podczas Zwiastowania.
Święto to jest również okazją do rozważania własnej relacji z Bogiem. Niejako przypomina wiernym, że każdy ochrzczony zostaje „ofiarowany”, czyli powierzony Bogu – aby wzrastać w wierze i służyć innym.
Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny – misterium całkowitego zawierzenia
Skąd wzięło się to święto?
Wspomnienie Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (21 listopada) nie opiera się bezpośrednio na tekście Ewangelii, ale na starożytnej tradycji, zapisanej w apokryficznej „Protoewangelii Jakuba” z II wieku. Według niej, rodzice Maryi – Joachim i Anna – długo nie mogli doczekać się potomstwa. Gdy modlitwy zostały wysłuchane, przyrzekli, że dziecko oddadzą Bogu.
Gdy Maryja miała około trzech lat, rodzice przyprowadzili ją do Świątyni Jerozolimskiej, aby została tam wychowana w całkowitym poświęceniu Bogu. Ta scena – mała dziewczynka wchodząca po schodach świątyni – stała się jednym z ulubionych motywów ikonograficznych Wschodu i Zachodu.
Rozwój święta w Kościele
Święto to narodziło się w Kościele wschodnim. W VI wieku w Jerozolimie, niedaleko ruin dawnej świątyni, cesarz Justynian I wzniósł bazylikę „Świętej Maryi Nowej”. Z jej konsekracją powiązano obchód tajemnicy wejścia Maryi do świątyni.
W kolejnych wiekach święto rozpowszechniło się w Bizancjum, a około IX–XI wieku zaczęło być obchodzone także w niektórych klasztorach na Zachodzie. Do kalendarza papieskiego wprowadził je w XIV wieku papież Grzegorz XI, a w XVI wieku – po pewnym okresie wahań – zostało przyjęte do całego Kościoła łacińskiego.
Dziś jest to wspomnienie obowiązkowe w Kościele rzymskokatolickim.
Sens teologiczny: Maryja cała dla Boga
Choć wydarzenie nie jest historycznie udokumentowane, Kościół dostrzega w nim głęboki sens teologiczny. Ofiarowanie Maryi w świątyni jest obrazem jej całkowitego oddania się Bogu. To, co w opowieści apokryficznej dokonuje się symbolicznie w dzieciństwie, znajdzie swoje pełne spełnienie w scenie Zwiastowania: „Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie” (Łk 1,38).
Maryja jawi się jako Ta, która od początku swojego życia należy do Boga. Wychowywana w klimacie wiary, uczona słuchania Słowa, przygotowywana do tajemnicy Wcielenia – staje się wzorem całkowitej dyspozycyjności na działanie łaski.
Święto modlitwy za życie kontemplacyjne
Z Ofiarowaniem Maryi wiąże się jeszcze jeden ważny akcent: Światowy Dzień Życia Kontemplacyjnego, zwany też Pro Orantibus („za tych, którzy się modlą”). W 1953 r. papież Pius XII ustanowił 21 listopada dniem szczególnej modlitwy i wdzięczności za zakony klauzurowe i wspólnoty kontemplacyjne.
To wspaniała intuicja: dziewczynka wprowadzona do świątyni staje się obrazem wszystkich, którzy całe życie chcą „przebywać w domu Pana”, trwając w modlitwie w imieniu Kościoła.
Co to święto mówi nam dzisiaj?
Ofiarowanie Maryi przypomina, że każdy ochrzczony został „ofiarowany” Bogu – nie tylko osoby konsekrowane. To nie jest jedynie historyczne wspomnienie, ale zaproszenie do odnowienia osobistego zawierzenia:
- małżonków – w ich codziennym „tak” wobec siebie i dzieci,
- kapłanów – w wiernym głoszeniu Słowa i posłudze sakramentów,
- młodych – w wyborach powołania i stylu życia.
Maryja, Ofiarowana w świątyni, uczy nas, że Bóg niczego nie zabiera – przeciwnie, dopiero w pełnym zawierzeniu serce człowieka naprawdę się rozwija.
